ผังแม่บทพิพิธภัณฑ์ปฏิปทาพระธุดงค์กรรมฐาน สายท่านพระอาจารย์มั่น ภูริทัตตเถระ

ผังแม่บทพิพิธภัณฑ์ปฏิปทาพระธุดงค์กรรมฐาน สายท่านพระอาจารย์มั่น ภูริทัตตเถระ 

      ในโอกาสครบรอบ 150 ปีชาตกาล องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูเนสโก ได้ประกาศยกย่องพระอาจารย์มั่น ภูริทัตตเถระ เป็นบุคคลสำคัญของโลก สาขาสันติภาพ จึงได้มีโครงการพัฒนาที่ดิน จำนวนประมาณ 100 ไร่ บริเวณวัดป่านาคำน้อย อ.นายูง จ.อุดรธานี เป็นพิพิธภัณฑ์ปฏิปทาพระธุดงคกรรมฐานสายท่านพระอาจารย์มั่น ภูริทัตตเถระ เพื่อเป็นสถานที่ สืบสานปฏิปทาและข้อปฏิบัติพระธุดงคกรรมฐานสายท่านพระอาจารย์มั่น ภูริทัตตเถระ และ “บ่มเพาะ” ทายาทธรรมตามแนวทางปฏิปทาพระธุดงคกรรมฐานสายท่านพระอาจารย์มั่น ภูริทัตตเถระ ให้ดำรงคงอยู่ได้อย่างถูกต้องและแพร่หลายกว้างขวางสืบไป
     โจทย์หลักของโครงการคือการสร้างสภาพพื้นที่ให้มีความสัปปายะ ให้เหมาะสมกับการเรียนรู้และปฏิบัติธรรมซึ่งของผู้ที่เข้ามาใช้งาน โดยมีหลัก 7 ประการ คือ
            1.เป็นพื้นที่ที่เหมาะสม สงบ สะอาด ไม่พลุกพล่าน
            2.เป็นพื้นที่ที่เดินทางไปได้สะดวก
            3.เป็นพื้นที่ที่มาการพุดคุยแต่เรื่องดีๆ สร้างประโยชน์ให้ตนเอง
            4.เป็นพื้นที่ที่มีบุคคลเหมาะสม ผู้รู้คอยชี้แนะ
            5.เป็นพื้นที่ที่มีอาหารเหมาะสม ไม่อดและไม่มากเกินไป
            6.เป็นพื้นที่ที่มีอากาสเหมาะสม สนชื่น ไม่เย็นไม่ร้อนเกินไป
            7.เป็นพื้นที่ที่สามารถปฏิบัติธรรมได้อย่างเหมาะสม สะดวกไม่ว่าจะเป็นการเดิน ยืน นั่ง
      ในการออกแบบจึงต้องคำนึงถึงหลักการเหล่านี้เพื่อให้เกิดสภาพพื้นที่ที่เหมาะสมและเกิดประโยชน์สูงสุดแก่ผู้มาใช้งาน ชาวบ้านและสิ่งแวดล้อมองค์รวม
      พื้นที่โครงการตั้งอยู่ที่อำเภอนายูง จ.อุดรธานี สภาพพื้นที่โดยรวมเป็นภูเขาที่มีความลาดชันค่อนข้างมาก มักมีปัญหาเรื่องดินทรุดตัวและปัญหาขาดแคลนน้ำในช่วงหน้าแล้ง อีกทั้งพื้นที่นี้เคยเป็นสวนยางพาราเก่ามาก่อน ทำให้มีความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตและพืชพรรณค่อนข้างน้อย แต่ด้วยความร่วมมือของชาวบ้านในชุมชนนายูงและภาครัฐ พระจากวัดป่านาคำน้อยและลูกศิษย์ และวิศวกรที่ปรึกษาที่มีประสบการณ์ทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และวิธีการแก้ปัญหาของพื้นที่นี้ โดยจะมีการคำนวนการขุดและถมดินในพื้นที่อย่างสมดุลสำหรับการสร้างพื้นที่การใช้งานต่างๆ เพื่อไม่ให้เกิดการนำดินส่วนเกินในพื้นที่ออกและไม่นำดินนอกพื้นที่เข้ามาเพิ่มเป็นการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า มีการขุดบ่อน้ำ ร่องน้ำและสร้างฝายชะลอน้ำตามเส้นทางน้ำต่างๆเพื่อเก็บกักน้ำไว้ให้มากที่สุด และมีการปลูกกล้าไม้ป่าแทรกไปตามแนวสวนยางเดิม สลับกับการตัดสางต้นยางพาราเก่าบางส่วนออก เพื่อให้เกิดความหลากหลายด้านพืชพรรณในพื้นที่ในอนาคต
      ในแง่ของกิจกรรม โครงการนี้มีการใช้แนวคิดของ มหาวิทยาลัยพระป่า เป็นแกนหลัก ให้เกิดการเรียนรู้ธรรม ธรรมะ ธรรมชาติ ให้ผู้ใช้งานสามารถ เข้าใจ เข้าถึงหลักธรรม ปรัชญา คำสอนต่างๆที่สามารถนำไปใช้ต่อยอดในชีวิตได้ การเรียนรู้จึงไม่ได้จำกัดแค่ภายในอาคารเท่านั้น มีการออกแบบกิจกรรมและบรรยากาศการเรียนรู้ในธรรมชาติที่หลากหลาย ผู้ใช้งานสามารถจับต้องได้ เป็นลำดับขั้นตอน เห็นภาพชัดเจนจนสามารถเกิดความเข้าใจได้ในที่สุด
      เพื่อเป็นการอนุรักษ์และเผยแพร่แนวทางปฏิปทาพระธุดงคกรรมฐานสายพระอาจารย์มั่น ภูริทัตตเถระ ให้ดํารงคงอยู่ได้อย่างถูกต้อง ชัดเจนและเป็นสัปปายะสถาน เพื่อเป็นการสร้างสันติธรรมนําสันติสุขให้บังเกิดขึ้นในหมู่มนุษยชาติสืบไป

 

Location:
Year
Client/Owner: วัดป่านาคำน้อย
Status: On design process
Building Area: 156,800 sq.m.
Project Value: 92,239,976 baht (2 เฟส)
Collaborators: Architecture : Plan Motif Co.,Ltd Interior : Plan Motif Co.,Ltd